गंगाजल पाण्यामध्ये असे काय आहे जे पाहून वैज्ञानिक हैराण झाले.. गंगाजल खराब का होत नाही.. जाणून घ्या..
![गंगाजल पाण्यामध्ये असे काय आहे जे पाहून वैज्ञानिक हैराण झाले.. गंगाजल खराब का होत नाही.. जाणून घ्या..](https://alphamarathi.com/wp-content/uploads/2022/11/WhatsApp-Image-2022-11-06-at-3.56.05-PM.jpeg)
नमस्कार मित्रांनो..
मित्रांनो, गंगाजल बराच काळ ठेवल्यानंतरही ते खराब का होत नाही तसेच यामध्ये कीटकही नसतात. ध’र्म सांगतो, गंगा ही सर्वात पवित्र नदी आहे त्यामुळेच असे घडते. तर विज्ञान तथ्यांबद्दल बोलतो. आम्ही तुम्हाला याची ४ वैज्ञानिक कारणे सांगणार आहोत, जेणेकरून तुम्हाला समजेल की गंगासारखी दुसरी नदी या देशातच नाही तर जगात नाही.
गंगाजल खराब होत नसल्याचा सर्वात मोठा पुरावा जेव्हा शास्त्रज्ञांनी त्यावर संशोधन सुरू केले तेव्हा सापडला. नॅशनल बोटॅनिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूट (NBRI), लखनौचे संचालक डॉ. चंद्रशेखर नौटियाल यांनी एका संशोधनात हे सिद्ध केले आहे की, गंगेच्या पाण्यात रो’ग निर्माण करणार्या E.coli जीवाणूंना मा’रण्याची क्षमता आहे. एका मुलाखतीत डॉ नौटियाल म्हणाले होते की,
मी ही चाचणी ऋषिकेश आणि गंगोत्रीच्या गंगाजलमध्ये केली. जिथे प्रदूषण नगण्य आहे. मी तीन प्रकारचे गंगाजल चाचणीसाठी घेतले. एक ताजा, दुसरा ८ वर्षांचा आणि तिसरा १६ वर्षांचा. त्यांनी तीनही प्रकारच्या गंगेच्या पाण्यात E.coli जीवाणू टाकले. त्यानंतर असे आढळून आले की, गंगेच्या ताज्या पाण्यात हे जीवाणू ३ दिवस टिकून आहेत. ८ वर्षाच्या पाण्यात १ आठवडा आणि १६ वर्षाच्या पाण्यात १५ दिवस.
म्हणजेच गंगेच्या तीनही प्रकारच्या पाण्यात E.coli जीवाणू टिकू शकले नाहीत. याचा अर्थ असा की गंगेच्या पाण्यात असे काहीतरी आहे जे रो’गजनक जीवाणू नष्ट करते, त्यावर नियंत्रण ठेवते. डॉ. नौटियाल यांचे संशोधन इथेच संपले नसले तरी असे बॅक्टेरिया कोणते हे शोधण्यासाठी त्यांनी गंगेचे पाणी अशा बारीक जाळीतून गाळले, ज्यामध्ये सर्व प्रकारचे बॅक्टेरिया वेगळे केले होतील.
त्यानंतर गंगेच्या पाण्यात E.coli बॅक्टेरिया टाकले. त्यानंतरही जीवाणूंचा मृत्यू झाला. याचा अर्थ गंगेच्या पाण्यात काही दैवी शक्ती आहे. ज्याचा शोध शास्त्रज्ञही करू शकलेले नाहीत. हे पहिले कारण होते. आता दुसरे कारण ऐका. शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की, गंगेच्या पाण्यात जीवाणू खाणारे विषाणू आहेत. जीवाणूंची संख्या वाढल्याने हे विषाणू सक्रिय होतात आणि जीवाणू मा’रल्यानंतर ते पुन्हा लपतात.
त्यामुळे गंगेच्या पाण्यात कोणत्याही प्रकारचे जीवाणू नाहीत. मग कितीही वर्षे ठेवली तरी त्यात किडा असण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही. मात्र, गंगेचे पाणी गरम केल्यास त्याची प्रतिकारशक्ती कमी होते. म्हणूनच तुम्ही पाहिले असेलच की लोक जुन्या गंगाजलापेक्षा नवीन गंगाजल जास्त वापरतात. घरांमध्ये ठेवलेले गंगाजल खूप जुने झाले तर ते लवकर संपवून नवीन गंगाजल आणतात.
तिसरे कारण म्हणजे गंगेच्या पाण्यात ऑक्सिजनची पातळी केवळ देशातीलच नव्हे तर जगातील स्वच्छ नद्यांपेक्षा २५% जास्त आहे. ते वातावरणातील ऑक्सिजन वेगाने शोषून घेते. गंगेतील कुजलेले पदार्थ पचवण्याची क्षमताही इतर नद्यांच्या तुलनेत १५ ते २० पट अधिक आहे म्हणूनच गंगा ही जीवनदाता आहे. जरी आज गंगेचे पाणी दूषित झाले आहेत ते स्वच्छ करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
पण गंगेच्या पाण्यात इतकी घाण असूनही त्याची क्षमता अतुलनीय आहे. चौथे कारण म्हणजे गंगा नदीचा प्रवाह. गंगा गंगोत्री आणि हिमालयाच्या प्रदेशातून येते. ज्यामध्ये अनेक प्रकारची माती, खनिजे आणि औ-षधी वनस्पती आढळतात. या सर्वांच्या मिश्रणाने असे काही मिश्रण तयार होते, ज्यामुळे गंगेचे पाणी सामान्य पाण्यासारखे राहत नाही.
म्हणूनच असे म्हटले जाते की गंगाजल सर्वात पवित्र आणि पूजनीय आहे. पण ध’र्माच्या दृष्टिकोनातून बघितले तर गंगा ही खरी माता आहे. जी भगीरथाच्या प्रयत्नाने पृथ्वीवर आली आहे. हे लोकांना जीवन देते, हे पाणी सिंचन करते, प्राण्यांची तहान भागवते. गंगेचा महिमा अतुलनीय आहे. आज मानवाच्या चुकांमुळे गंगा नदी दूषित झाली असली तरी पण गंगेची धार्मिक श्रद्धा अजूनही अबाधित आहे.
आताही गंगा नदीच्या पवित्रतेची चर्चा झाली की लोक म्हणू लागतात की, ज्याला आई म्हणतात, ती नदी इतकी घाण झाली आहे की, तिथे आंघोळ करणे आणि पाणी पिण्यायोग्य नाही. पण असे म्हणणारे लोक हे विसरतात की, अस्वच्छ राहूनही गंगेची जागा इतर नद्या घेऊ शकत नाहीत. अनेकदा गंगा नदीची तुलना परदेशातील स्वच्छ नद्यांच्या फोटोंशी केली जाते.
पण गंगासारखी पवित्र नदी आपल्याकडे नाही हे परदेशी लोकांनाही चांगलंच माहीत आहे. त्यामुळे दरवर्षी परदेशातून शेकडो लोक मृ’तदेह गंगेच्या काठावर अंत्यसंस्कारासाठी आणि अस्थिकलश विसर्जनासाठी पाठवतात. गंगा ही जगातील पवित्र नद्यांच्या शीर्षस्थानी असल्याचा हा सर्वात मोठा पुरावा आहे. हिं-दू ध’र्मात प्रत्येक नदीला माता मानले जाते, पण गंगेला स्वतःचे वैभव आहे.
भगवान शंकराच्या केसात गंगा विराजमान असल्याने हा महिमाही महत्त्वाचा ठरतो. म्हणूनच गंगा नदीच्या पावित्र्यावर शंका घेणाऱ्या आणि विज्ञानावर आंधळेपणाने विश्वास ठेवणाऱ्यांनी असे संशोधन काळजीपूर्वक वाचावे आणि ऐकावे. जेणेकरून हे समजेल की जिथे विज्ञान पोहोचले नाही, तिथे ध-र्म पोहोचला आहे.
मित्रांनो तुम्हाला हि माहिती आवडली असेल तर लाईक, कमेंट जरूर करा तसेच तुमच्या मित्र-मैत्रिणींना देखील शेअर करा. जेणेकरून त्यांना देखील हि महत्वपूर्ण माहिती मिळेल. त्याचप्रमाणे असेच नव-नवीन लेख दररोज वाचण्यासाठी अत्ताच आमचे फेसबुक पेज लाईक करा.